Poświęcenie Kościoła PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
poniedziałek, 19 września 2011 07:39

Ks. Stefan Koperek CR

Poświęcenie kościoła p.w. św. Jacka w Stanowicach

         Do praktyk starożytnych religii, zwłaszcza w Grecji, należały specjalne czynności prawno-obrzędowe, przez które dany budynek zyskiwał status budynku sakralnego. Dla tradycji chrześcijańskiej szczególne znaczenie ma historia świątyni jerozolimskiej i jej dedykacja ku czci i chwale Jedynego Boga. Salomon, gdy wzniósł świątynię, do której wnętrza wprowadzono Arkę Przymierza, po uprzednim złożeniu ofiar z owiec i wołów, z dumą i radością oświadczył, iż zbudował dla Pana „dom na mieszkanie”, w którym będzie On przebywał „na wieki” (1 Krl 8,13). Po ukończeniu budowy „Bóg Abrahama, Izaaka, Jakuba” (zob. Wj 3,15) ukazał się kolejny raz Salomonowi i tak powiedział: „Wysłuchałem twoją modlitwę i twoje błaganie, które zanosiłeś przede Mną. Uświęciłem tę świątynię, którą zbudowałeś dla umieszczenia w niej na wieki mego Imienia. Po wszystkie dni będą na nią skierowane moje oczy i moje serce” (1 Krl 9,3).

         Przyszły jednak ciężkie czasy na Jerozolimę, na naród i na świątynię. Została ona zniszczona i zbezczeszczona, a naród dostał się do niewoli. Kiedy po latach dane mu było powrócić na swe ziemie, pierwsze, o co zadbał, to o odbudowę świątyni, jej ponowne, uroczyste poświęcenie, które miało miejsce w 164 lub 165 r. przed Chrystusem. Istotny punkt dla terenu świątyni stanowił ołtarz. Księga Machabejska tak odnotowuje moment poświęcenia ołtarza: „Dokładnie w tym samym czasie i tego samego dnia, którego poganie (ołtarz) zbezcześcili, został on na nowo poświęcony przy śpiewie pieśni i grze na cytrach, harfach i cymbałach. Cały lud upadł na twarz, oddał pokłon i aż pod niebo wysławiał Tego, który im zesłał takie szczęście” (1 Mch 4,54). Przywrócenie kultu Boga Jedynego w tej świątyni obchodzono uroczyście przez osiem dni. Od tego też czasu co roku świętowano „uroczystość Poświęcenia świątyni”. Św. Jan Ewangelista odwołuje się do tego obchodu, kiedy opisuje, jak Jezus przybył do świątyni, gdzie Go otoczyła gromada Żydów pytających o to kim jest i czy jest Mesjaszem. I tak na ten dzień wskazuje Ewangelista: „Obchodzono wtedy w Jerozolimie uroczystość Poświęcenia świątyni” (J 10,22).

         W tej „świątynnej” tradycji znajdują się korzenie i chrześcijańskiego poświęcenia, dedykacji nowo wybudowanego budynku kościelnego. I tak już w 335 r. na zaproszenie cesarza Konstantyna udali się biskupi z synodu w Tyrze do Jerozolimy na poświęcenie bazyliki Grobu Pańskiego-Anastasis. Najistotniejszym momentem owego poświęcenia było sprawowanie Eucharystii. W  latach 381-384 Egeria, w swoim pamiętniku dotyczącym jej pielgrzymowania po Ziemi Świętej, opisuje świętowanie rocznicy poświęcenia tej właśnie bazyliki. Z czasem liturgia poświęcenia kościoła stawała się coraz bogatszą. Jednym ze starych „elementów” tego obrzędu poświęcenia było złożenie relikwii męczenników w ołtarzu. Później doszedł obrzęd namaszczenia krzyżmem świętym ołtarza, pokropienia go wodą, a następnie dołączono pokropienie i namaszczenie ścian świątyni. W ten sposób obrzęd ten wskazywał jakby na chrzest i bierzmowanie świątyni, czyli na jej całkowite przeznaczenie na chwałę Bożą. Serce tej świątyni od początku stanowi ołtarz i sprawowana na nim liturgia Eucharystii. Tak więc sakramenty inicjacji chrześcijańskiej mają swą symbolikę w liturgii poświęcenia, a równocześnie wskazują, iż chrzest, bierzmowanie, Eucharystia to sakramenty wprowadzające ludzi w Mistyczne Ciało Chrystusa – w Kościół.

Przed umieszczeniem relikwii w ołtarzu cały lud, zgromadzony pod przewodnictwem biskupa, modli się słowami litanii do wszystkich świętych. W ten sposób wyraża się prawdę o tym, że Kościół to wielka rodzina, wspólnota, wspólnota obejmująca nie tylko żyjących na tej ziemi chrześcijan, ale świętych i błogosławionych w niebie. To wspólnota Jezusa Chrystusa, naszego Boskiego Zbawiciela, którego „reprezentuje” jeden z następców apostołów – biskup. Ukoronowaniem tej świętej liturgii poświęcenia kościoła jest Msza Święta, która sprawowana jest pod przewodnictwem pasterza diecezji na nowym ołtarzu. Ten poświęcony ołtarz w parafii przez biskupa, stanowi niejako przedłużenie ołtarza katedralnego, wyraża jedność z biskupem diecezji, z katedrą – matką wszystkich kościołów, a przez to z całym Kościołem powszechnym. Msza święta, w której czynnie uczestniczy cała wspólnota parafialna, przystępując do Komunii Świętej, jest wyrazem żyjącego Kościoła.

W czasie poświęcenia ołtarza ustawia się na namaszczonej jego płycie duży kocioł z rozpalonymi węgielkami, na które biskup wrzuca garść kadzidła. Unosi się wtedy w górę ogromny słup kadzielnego dymu. To symbol tego, iż kościół jest miejscem, z którego się wznosi w niebo modlitwa, żar wiary i miłości zgromadzonego w nim ludu Bożego.

Uroczyście poświecony budynek staje się świętą przestrzenią, oddaną Bogu trzykroć Świętemu, miejscem sprawowania zbawczych tajemnic, staje się centrum życia parafialnego. To w nim rozpoczyna się na chrzcie świętym Boże życie w nas, a które umacnia łaska Ducha Świętego w bierzmowaniu. Owo Boże życie podtrzymuje i rozwija w nas Chrystus Pan w Eucharystii. W tym poświęconym domu Bożym otrzymujemy dar Bożego miłosierdzia w sakramencie pokuty. Tu Chrystus Pan, ukrzyżowany i zmartwychwstały, błogosławi małżeństwa i rodziny. I tu chorzy otrzymują sakrament namaszczenia. I tu też przynosimy naszych zmarłych, aby upraszać im dar przejścia do Domu Ojca. Tak oto, każdy kościół, a więc i ten parafialny w Stanowicach, jest prawdziwą „Bramą Niebios”. Ten kościół jest też domem parafii będącej cząstką jednego, świętego, powszechnego i apostolskiego Kościoła, zbudowanego przez Chrystusa Pana na opoce-Piotrze, którego następcą jest Ojciec Święty Benedykt XVI.

W tym zatem historycznym wydarzeniu uczestniczyliśmy w dniu 23 sierpnia 2011 r., będąc świadkami poświęcenia kościoła p.w. św. Jacka w Stanowicach pod przewodnictwem Księdza Arcybiskupa Damiana Zimonia, Metropolity Górnośląskiego i Księdza Arcybiskupa Mieczysława Mokrzyckiego, Metropolity Lwowskiego. Wydarzenie to będzie wspominane z wdzięcznością przez następne pokolenia, szczególnie w jego rocznicę. Uczestnictwo w tym uroczystym poświeceniu świątyni parafialnej nasuwa wiele refleksji. Niech mi wolno będzie podzielić się niektórymi z nich.

Bryła kościoła i jej wnętrze ma bardzo jasny charakter sakralny. Wnętrze jest przejrzyste, czytelne. „Święci” ze starego kościoła przypominają o ciągłości historii parafii. Liturgia była wspaniale przygotowana i dokonywana z całym bogactwem piękna, pobożności, skupienia i duchowego namaszczenia. Była sprawowana nie przez „elitę” wyćwiczonych kleryków, ale przez parafian, przez dzieci, młodzież, dorosłych. To zgromadzenie wiernych, tak liczne wewnątrz świątyni jak i na zewnątrz, pokazało, że parafia, że ta parafia, to naprawdę wielka, wspaniała, zaangażowana, solidarna, pogodna i radosna rodzina. I tu sprawdza się określenie parafii, które podał po pierwszej wojnie światowej znany promotor ruchu liturgicznego i ekumenizmu – o. Lambert Beauduin (1873-1960). Jego definicja daleka jest od prawniczego ujęcia. Według niego parafia to wielka rodzina, której domem rodzinnym jest kościół. Uroczystościami rodzinnymi są Msza niedzielna i nieszpory (wtedy nieszpory były w programie każdej parafii). Wierni – parafianie – to bracia i siostry, a ojcem tej rodziny jest proboszcz. To tu, w Stanowicach, podczas tej uroczystości, można było potwierdzić słuszność takiego pojęcia parafii, parafii św. Jacka.

To, że „stanowicka” rodzina parafialna stanowi cząstkę Kościoła powszechnego, który ogarnia liczne kraje, ludy i narody, potwierdził fakt, że tę liturgię sprawował nie tylko nasz Metropolita, ale i Metropolita Lwowski. I on czuł się jak u siebie w domu, i my mieliśmy świadomość, że on jest i naszym biskupem, bo pasterzem Kościoła katolickiego. Jakże ważnym, drogim dla całej parafii jest to, że oto kamień węgielny tego kościoła poświęcił błogosławiony Jan Paweł II, że jego relikwie w tym uroczystym dniu zostały przekazane też do tego kościoła. Błogosławiony Papież spogląda z prezbiterium na wszystkich wiernych, i jak można zauważyć, uśmiecha się. Przecież jemu chodziło zawsze o to, byśmy byli osobiście i jako parafia, żywą cząstką tej wielkiej, świętej rodziny, jaką jest Kościół.

Sobór Watykański II przypomniał, iż „źródłem i szczytem” życia chrześcijan jest Eucharystia. I znów trzeba powiedzieć, że wierni nie muszą znać w jakim dokumencie Soboru jest ten zapis, ale chodzi o to, by nim żyli. Tutejsi parafianie, jak można było to zauważyć, doskonale o tym wiedzą, tym żyją. Świadczył o tym liczny ich udział w całej liturgii poświęcenia, a więc i w centralnym jej momencie, jakim jest Msza Święta, podczas której przystąpili omal wszyscy do Komunii Świętej. Parafianie w Stanowicach dobrze rozumieją, że życie eucharystyczne stanowi istotę codzienności życia chrześcijańskiego.

I trzecia refleksja, którą mam zaszczyt się podzielić. Chciałoby się powiedzieć: Chcesz wiedzieć, co to jest Śląsk? Kim są Ślązacy? To przyjedź do Stanowic. Gdy brałeś udział w poświęceniu kościoła, gdy mogłeś tam być, wewnątrz, to czułeś tętno serca Ślązaka. Jest to serce człowieka czynu, ale i modlitwy. To serce człowieka wierzącego, ale i kochającego najprzód tę własną rodzinę w domu, często rodzinę wielopokoleniową, ale też kochający – może i dlatego – tak bardzo kochający tę dużą rodzinę – parafię. To serce katolika, Polaka. To serce człowieka, który ma poczucie swojej godności, który zna historię swojej małej Ojczyzny i miłuje ją, ceniąc swoją kulturę, stroje regionalne, język, muzykę, co potwierdziło też owo zorganizowane spotkanie kilkuset parafian na parkingu. Ślązak to człowiek, który kocha pracę i umie dzielić się jej owocami. Ta świątynia to przecież owoc rąk i miłości serc Ślązaków – w Stanowicach, jak też oddanego sprawie Ślązaka – księdza Eugeniusza Durczoka, budowniczego i proboszcza. Niech Chrystus Pan, przez wstawiennictwo św. Jacka, apostoła Eucharystii i kultu maryjnego, obdarza tę parafię kolejnymi gorliwymi powołaniami kapłańskimi i zakonnymi, dla Śląska, jak i dla Kościoła powszechnego na świecie, a parafię zachowa w wierności Ewangelii i Kościołowi.

Zmieniony: niedziela, 10 czerwca 2012 09:23